UA-113875625-1

Gadîr-i Hum Bağlamında Tarihi Yeniden Yazmak

Gadîr-i Hum Bağlamında Tarihi Yeniden Yazmak

 Tarihte hayatın her yönüyle ilgili sayısız olay meydana gelmiştir. Rutin, sıradan, benzerlerden farklılık oluşturmayan hatta çoğu zaman dikkat dâhi çekmeyen bu olaylardan bazıları, benzerlerden bir adım öne çıkmayı başarmış, kimileri de farklı kimlik ve statü kazanmıştır. Sıradan olayların öne çıkmasında, farklı nitelikler elde etmesinde, diğer bir deyişle tarihî bir olgu dönüşmesinde siyasî, sosyal ve dinî sebepler etken olduğu gibi kişisel arzu ve beklentiler hatta rastlantılar da etkili olmaktadır.

       Olayların bir/çok kimliğe bürünmesinde tarihçilerin rolü göz ardı edilmemelidir. Çünkü tarihçi, Keith Jenkins’in ifadesiyle “Geçmiş benim yorumuma itaat ediyor” konumunda olan kişidir. Diğer bir ifadeyle tarihçi, veri ile arasında bağ kurarak geçmişi okuyabilme çabası göstermekte, tarihsel verilere dayanarak bir bilgi üretme, geçmişi inşâ etme gayreti içerisindedir. Tarih ve tarihçi arasındaki bu ilişkiyi Friedrich von Schiller, “Târih benim hayalimin sade bir ambarıdır ve konular birbiriyle uyum sağlamak ve sahip olmak istediğim şeye dönüşmek zorundadırlar” olarak açıklamaktadır. Dolayısıyla tarih, sahip olduğu iç dinamikler ve tarihçilere sunmuş olduğu imkânlar ile geçmişi yeniden okuma imkânı vermektedir.

       Gadîr-i Hum Olayı, Siyer ve İslâm Tarihi alanlarında bu niteliğe ve konuma sahip olaylardan sadece biridir. Rivâyete göre, Hz. Peygamber H. 10 yılında –daha sonra Vedâ Haccı olarak meşhur olan– hac vazifesini yerine getirmek için Müslümanlarla birlikte Mekke’ye doğru yola çıktı. Hz. Peygamber’e tarafından Yemen bölgesine gönderilen Hz. Ali, Mekke’de o’na yetişti. Ancak Hz. Ali’nin Yemen’e yapmış olduğu bu sefer esnasında askerler ile arasında bir takım problemler yaşanmıştı. Haccın ifasından sonra da Hz. Ali’ye yönelik şikâyetlerin devam etmesi ve tartışmaların büyümesi üzerine Hz. Peygamber hac dönüşünde Mekke ile Medine arasındaki Cuhfe mevkiine birkaç kilometre uzaklıktaki Gadîr-i Hum bölgesinde konakladı ve burada müslümanlara bir konuşma yapmıştır. Olay, esasen Hz. Peygamber’in bir sahabîye yönelik haksız gördüğü eleştiri ve suçlamaları önleme çabasından ibaretken sonradan başka şekillerde okunmuştur.

       Hz. Peygamber dönemine baktığımızda sahabîler arasında meydana gelen bu olayla eş konumda olan pek çok hâdise bulmamız mümkündür. Ancak Gadîr-i Hum Olayı bunlar arasından çeşitli sâiklerle sıyrılarak farklı bir kimliğe bürünmüş, sıradan tarihî bir olayken siyasî ve dinî bir vasıf kazanmıştır. Şia, bu hâdiseyi kendi imâmet doktrini için bir fırsat haline dönüştürerek, rivâyetler üzerinde oynama yapmış, çıkarma ve eklemelerle olayı Hz. Ali’nin imâmete en layık konumda olan şahıs olduğu tezine kendilerince güçlü bir dayanak haline getirmiştir. Nitekim Şia’ya göre Hz. Peygamber burada yapmış olduğu konuşmasında Hz. Ali’nin velâyetini ilân etmiş ve orada bulunan bütün Müslümanlardan biat almıştır.

       Kuşkusuz bu hâdise, Hz. Peygamber döneminde yaşanan ve başka mecralara çekilerek algılara dayanak yapılan hâdiselerden yalnızca biridir. Bu dönemde vukû’ bulan olaylar zaman zaman siyasî, dinî ve ideolojik arzu ve amaçlar uğruna bağlamından kopartılarak anlaşılmaya, mahiyeti tevil edilmeye çalışılmaktadır. Söz konusu durum tarihî olguların kendi akış çizgisinden kaymasına, dolayısıyla olguların anlaşılmasında tarihî zeminin tekrardan oluşturulması gerekliliğini doğurmaktadır. Böylece olaylar, yeniden oluşturan zeminde farklı anlamlar kazanmaktadır. 

04/05/2018

 

 

İslâmî İlimlerde Siyer Paneli’yle, Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğunun açılışını gerçekleştirdik
KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu, açılışını yedi Anabilim Dalı Başkanının katılımıyla düzenlediği İslâmî İlimlerde Siyer Paneliyle yaptı. Cahit Zarifoğlu Konferans Salonu’ndaki...
Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğumuzun açılışını İslâmî İlimlerde Siyer Paneli ile yapıyoruz
  Siyer Araştırmaları Topluluğunun önemli bir faaliyet alanı olan Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu geçtiğimiz günlerde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesinde...
Türkiye’de bir ilk: Siyer-i Nebi Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SAMER) açıldı
Siyer Araştırmaları Topluluğunun en önemli projesi hayata geçti. Siyer’e dair araştırmalarının yürütüleceği, kısa adı (SAMER) olan Siyer-i Nebi Araştırmaları Uygulama ve...
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’na katıldılar
Kocaeli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Kocaeli Müftülüğü, İzmit Belediyesi ve Ensar Vakfı tarafından 16-17 Kasım’da Kocaeli’de düzenlenen Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber...
Kocaeli’de düzenlenecek Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’ndayız
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse, Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’na tebliğleriyle katılacaklar. Ensar Vakfı,...
Dr. Feyza Betül Köse’nin Hz. Peygamber’in Aile Bireylerinin Cenaze Merasimleri adlı makalesi sitemize eklenmiştir.
Dr. Feyza Betül Köse’nin 2018 yılı Ekim ayında Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan Hz. Peygamber’in Aile Bireylerinin Cenaze Merasimleri başlıklı...
Prof. Dr. Adem Apak ile kariyeri, çalışmaları, “Kabile” kitabı ve Siyer Araştırmaları’na dair bir röportaj gerçekleştirdik.
S.A.Ö.T.: Sizi kitaplarınızın ilk sayfalarında yer alan biyografi bölümlerinden tanıyoruz,  fakat “Adem Apak kimdir?” bunu bir de kendisinden duymak isteriz....
Prof. Dr. Adnan Demircan ile Bedevi kitabı ve ülkemizdeki Siyer çalışmalarına dair bir ropörtaj gerçekleştirdik.
S.A.Ö.T: Prof. Dr. Adnan Demircan’ı kendi dilinde tanımak istiyoruz. Okurlarımız için kendinizi tanıtabilir misiniz? Prof. Dr. Demircan: Mardin’in Ömerli ilçesinde...
Prof. Dr. Şaban Öz-Mevzu Haber/Hadis Literatüründe Hz. Ebu Bekr tebliği görüntü kaydı Youtube kanalımız ve video galeriye eklenmiştir
Prof. Dr. Şaban Öz tarafından  2 Kasım 2018 tarihinde Hz. Ebu Bekir Sempozyumu’nda sunulan tebliğin video kaydı için tıklayınız. Facebook...
Hz. Ebu Bekir Sempozyumu’ndaydık
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesinin 2-3 Kasım tarihlerinde düzenlemiş olduğu Hz....
KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu açıldı
Siyer Araştırmalarının önemli bir etabı daha faaliyete geçti. KSÜ bünyesinde faaliyet gösterecek olan KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu, 25/10/2018 tarihli...
İslam ve Model İnsan Sempozyumu’nda Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse tarafından sunulan tebliğler sitemizde
KSÜ İlahiyat Fakültesi tarafından 26-27 Nisan 2018 tarihlerinde Kahramanmaraş’ta düzenlenen Uluslararası İslam ve Model İnsan Sempozyumu’nda yer alan çalışmalarımız sitemize...
siyerarastirmalari.com 1 yaşında
Geçtiğimiz yıl 23 Ekim’de Prof. Dr. Adem Apak, Prof. Dr. Adnan Demircan ve Prof. Dr. Şaban Öz’ün katılımlarıyla gerçekleşen mütevazi...
Cumhuriyet Ünv. İlahiyat Fakültesi, Hz. Ebu Bekir Sempozyumu düzenliyor.
Geçtiğimiz yıl Uluslararası Hz. Ömer Sempozyumu’nu düzenleyen Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bu yıl da Hz. Ebu Bekr Sempozyumu’nda alanın uzman...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ