UA-113875625-1

Gadîr-i Hum Bağlamında Tarihi Yeniden Yazmak

Gadîr-i Hum Bağlamında Tarihi Yeniden Yazmak

 Tarihte hayatın her yönüyle ilgili sayısız olay meydana gelmiştir. Rutin, sıradan, benzerlerden farklılık oluşturmayan hatta çoğu zaman dikkat dâhi çekmeyen bu olaylardan bazıları, benzerlerden bir adım öne çıkmayı başarmış, kimileri de farklı kimlik ve statü kazanmıştır. Sıradan olayların öne çıkmasında, farklı nitelikler elde etmesinde, diğer bir deyişle tarihî bir olgu dönüşmesinde siyasî, sosyal ve dinî sebepler etken olduğu gibi kişisel arzu ve beklentiler hatta rastlantılar da etkili olmaktadır.

       Olayların bir/çok kimliğe bürünmesinde tarihçilerin rolü göz ardı edilmemelidir. Çünkü tarihçi, Keith Jenkins’in ifadesiyle “Geçmiş benim yorumuma itaat ediyor” konumunda olan kişidir. Diğer bir ifadeyle tarihçi, veri ile arasında bağ kurarak geçmişi okuyabilme çabası göstermekte, tarihsel verilere dayanarak bir bilgi üretme, geçmişi inşâ etme gayreti içerisindedir. Tarih ve tarihçi arasındaki bu ilişkiyi Friedrich von Schiller, “Târih benim hayalimin sade bir ambarıdır ve konular birbiriyle uyum sağlamak ve sahip olmak istediğim şeye dönüşmek zorundadırlar” olarak açıklamaktadır. Dolayısıyla tarih, sahip olduğu iç dinamikler ve tarihçilere sunmuş olduğu imkânlar ile geçmişi yeniden okuma imkânı vermektedir.

       Gadîr-i Hum Olayı, Siyer ve İslâm Tarihi alanlarında bu niteliğe ve konuma sahip olaylardan sadece biridir. Rivâyete göre, Hz. Peygamber H. 10 yılında –daha sonra Vedâ Haccı olarak meşhur olan– hac vazifesini yerine getirmek için Müslümanlarla birlikte Mekke’ye doğru yola çıktı. Hz. Peygamber’e tarafından Yemen bölgesine gönderilen Hz. Ali, Mekke’de o’na yetişti. Ancak Hz. Ali’nin Yemen’e yapmış olduğu bu sefer esnasında askerler ile arasında bir takım problemler yaşanmıştı. Haccın ifasından sonra da Hz. Ali’ye yönelik şikâyetlerin devam etmesi ve tartışmaların büyümesi üzerine Hz. Peygamber hac dönüşünde Mekke ile Medine arasındaki Cuhfe mevkiine birkaç kilometre uzaklıktaki Gadîr-i Hum bölgesinde konakladı ve burada müslümanlara bir konuşma yapmıştır. Olay, esasen Hz. Peygamber’in bir sahabîye yönelik haksız gördüğü eleştiri ve suçlamaları önleme çabasından ibaretken sonradan başka şekillerde okunmuştur.

       Hz. Peygamber dönemine baktığımızda sahabîler arasında meydana gelen bu olayla eş konumda olan pek çok hâdise bulmamız mümkündür. Ancak Gadîr-i Hum Olayı bunlar arasından çeşitli sâiklerle sıyrılarak farklı bir kimliğe bürünmüş, sıradan tarihî bir olayken siyasî ve dinî bir vasıf kazanmıştır. Şia, bu hâdiseyi kendi imâmet doktrini için bir fırsat haline dönüştürerek, rivâyetler üzerinde oynama yapmış, çıkarma ve eklemelerle olayı Hz. Ali’nin imâmete en layık konumda olan şahıs olduğu tezine kendilerince güçlü bir dayanak haline getirmiştir. Nitekim Şia’ya göre Hz. Peygamber burada yapmış olduğu konuşmasında Hz. Ali’nin velâyetini ilân etmiş ve orada bulunan bütün Müslümanlardan biat almıştır.

       Kuşkusuz bu hâdise, Hz. Peygamber döneminde yaşanan ve başka mecralara çekilerek algılara dayanak yapılan hâdiselerden yalnızca biridir. Bu dönemde vukû’ bulan olaylar zaman zaman siyasî, dinî ve ideolojik arzu ve amaçlar uğruna bağlamından kopartılarak anlaşılmaya, mahiyeti tevil edilmeye çalışılmaktadır. Söz konusu durum tarihî olguların kendi akış çizgisinden kaymasına, dolayısıyla olguların anlaşılmasında tarihî zeminin tekrardan oluşturulması gerekliliğini doğurmaktadır. Böylece olaylar, yeniden oluşturan zeminde farklı anlamlar kazanmaktadır. 

04/05/2018

 

 

İki yıl süren İlahiyat Öğrencilerinin Hz. Peygamber Algısı Araştırması sonuçlandı
İlahiyat fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğencilerin zihinlerindeki Hz. Peygamber algısı, Resulullah’ın günümüz İlahiyat gençliği tarafından nasıl anlaşıldığı, çevrenin öğrencilerin zihin...
Lanetliyoruz
Kudüs’ün özgür Filistin Devletinin siyonistler tarafından işgal edilmiş başkenti olduğunu ve bir gün mutlaka hak ettiği özgürlüğe kavuşacağına olan inancımızı...
İslam Tarihi Kazakçaya çevrildi
Doç. Dr. Şaban Öz’ün, ilk olarak 2010 yılında yayımlanan, 2013 ve 2017 yıllarında diğer baskılarını yapan çalışması İslam Tarihi Kazakçaya...
Siyer akademisyenleri, KSÜ Siyer Okumaları grubu öğrencileri ile bir söyleşi gerçekleştirdi.
  KSÜ İlahiyat Fakültesi Siyer Okumaları programlarına devam eden öğrenciler, ülkemizin çeşitli üniversitelerinde görev yapmakta olan Siyer Akademisyenleri ile buluştu....
Dr. Öğr. Üyesi Feyza Betül Köse ile “Cariye” ropörtajı
  Dr. Öğretim Üyesi Feyza Betül Köse, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Siyer-i Nebi ve İslam Tarihi Ana Bilim...
İslam ve Model İnsan Sempozyumu’ndayız
26-27 Nisan 2018’de KSÜ İlahiyat Fakültesi ve Kahhramanmaraş Büyükşehir Belediyesi’nin ortaklaşa düzenlediği İslam ve Model İnsan Sempozyumu’na, sosyal bilimlerin farklı alanlarında...
Cariye ve Bedevi Endülüs/Siyer Kitaplığından yayımlandı
       Endülüs Yayınları bünyesinde yayın hayatına devam eden Siyer Kitaplığı, iki yeni kitabını okurları ile buluşturdu. Siyer Kitaplığının...
Olgu ile Algı Arasında Tarih Paneli videosu sitemiz ve Youtube kanalımızda
10 Nisan 2018 tarihinde İzmir Dokuz Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde düzenlenen ve Prof. Dr. Adem Apak, Prof. Dr. Adnan Demircan ve...
Olgu ile Algı Arasında Tarih Paneli bu kez İzmir’deydi
10 Nisan tarihinde İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde Olgu ile Algı Arasında Tarih başlıklı panel düzenlendi. Prof. Dr. Adem...
Doç. Dr. Şaban Öz ve Yrd. Doç. Dr. Feyza Betül Köse yazılarıyla Derin Tarih Nisan sayısında
Genel yayın yönetmenliğini Mustafa Armağan’ın yürüttüğü Derin Tarih dergisinin Nisan sayısı İslam ve kadın konularına ayrıldı. Derginin İslam’ın Altın Çağında...
10 Nisan’da İzmir Dokuz Eylül İlahiyat Fakültesindeyiz
Doç. Dr. Şaban Öz; Prof. Dr. Adem Apak, Prof. Dr. Adnan Demircan ile birlikte İzmir Dokuz Eylül İlahiyat Fakültesi Öğrenci...
Doç. Dr. Şaban Öz, Serbest Kürsü’de gençlerle buluştu
Türk Ocakları Kahramanmaraş Şubesi’nin düzenlediği Serbest Kürsü programı, bugün Fazıl Tiyekli Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Doç. Dr. Şaban Öz’ün konuşmacı olarak...
Doç. Dr. Şaban Öz, Türk Ocağı’nın konuğu
Doç. Dr. Şaban Öz, Türk Ocağı Kahramanmaraş Şubesi’nin düzenlediği Eğitim Seminerlerinin konuğu olacak. 31 Mart 2018 Cumartesi günü gerçekleştirilecek program...
Siyer ve İslam Tarihi’nin önemli isimleri Daru’l-Fünun İlahiyat Öğrenci Topluluğunun panelinde buluştu
İstanbul Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Daru’l-Fünun İlahiyat Öğrenci Topluluğu tarafından Olgu ile Algı Arasında Tarih Paneli düzenlendi. 26/03/2018 tarihinde İstanbul...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ