UA-113875625-1

Hz. Muhammed (sav) İçin Müşriklerin Nitelemelerinden Olan Sabiîler Kimdi? – I

Hz. Muhammed (sav) İçin Müşriklerin Nitelemelerinden Olan Sabiîler Kimdi? – I

İslam kaynaklarında Sabiîler ile ilgili oldukça farklı tanımlamalar bulunmaktadır. Kur’an-ı Kerîm’de Yahudiler, Hıristiyanlar, Mecusiler ile birlikte kullanılan Sabiî tanımlaması toplam üç yerde geçmektedir (Bakara 62, Maide 69, Hac 17). İlgi çekici olan ise Abdurrahman b. Zeyd’den gelen bir rivayete göre ise müşrikler, Hz. Muhammed ve Müslüman olanların Sabiî olduklarını, zira Musul’da yaşayan Sabiîlerin de Allah’tan başka ilah olmadığına inandıklarını söylemiş olmalarıdır. Anlaşıldığı üzere Hz. Muhammed’in ayetleri tebliğ ettiği topluluk, Sabiî kelimesini ilk kez duymamıştır. Zira Kur’an’da diğer dinlerle birlikte Sabiî isminin de kullanılması toplum tarafından Yahudiler ve Hıristiyanlar gibi bilindiğini göstermektedir. Dahası Hz. Muhammed’in, Sabiî olduğunu iddia edenlerin olması bizlere bilgi sahibi olduklarını göstermektedir.

Sabiîler kimlerdir ve İslam kaynaklarında nasıl tanıtılmışlardır? Sabiîler hakkında verilen bilgiler birbirinden farklı hatta birbirine zıt denilebilecek şekildedir ve genel hatları ile iki gruba ayırılabilir. İslam alimlerinden geleneksel görüşü oluşturan bir kısmı Sabiîleri putperest olarak tanımlar.

Sabiî kelimesi Arapça kökenli olduğu düşünülerek “din değiştirmek” fiil kökünden geldiği şeklinde tanımlanmış, hak dinden ya da genel inanılan dinden başka bir dine geçenler için kullanıldığı iddia edilmiştir. Araştırmacılara göre ise Sabiî kelimesi, Sabiîlerin dilleri olan Mandence (Aramicenin bir lehçesi) kökenli olduğu, “vaftiz olmak, yıkanmak” anlamındaki fiil kökünden geldiği düşünülmektedir.  

Hak dinden batıl dine dönenler anlamında kullananlar, putperestleri ifade ettiğini düşünmüşler ve bu kelimeyi diğer ülkelerdeki tüm putperestler için de kullanmışlardır. Bunun haricinde bir din olarak tanımlanırken, onların inançları hakkında da bilgi verilmiştir. Sabiîler için genel olarak yıldızlara tapanlar denilmiştir. Onların, gezegen ve yıldızları ilahi varlıklar olarak gördükleri, onları putlaştırarak taptıkları belirtilmiştir. Dolayısıyla Sabiîler putperest veya yıldızlara tapanlar şeklinde tanımlanmışlardır.

İbn Abbas ve Ebu Hanife gibi diğer grup diyebileceğimiz bazı İslam alimlerinin ortak görüşüne göre ise Sabiîler putperest olarak tanımlanmazlar. Onlara göre Sabiîlik genel olarak Yahudilik ve Hıristiyanlığa benzemekte iken bazılarına göre o, bu iki din ile Mecusilik arasında bir dindir. Sabiîliği Yahudilik ya da Hıristiyanlığın bir mezhebi olarak görenler de olmuştur. Bu alimlerin verdiği bilgilere göre Sabiîler meleklere taparlar, tek tanrıya inanırlar, Hz. Nuh’un dinindedirler. Onlar beş vakit namaz kılar ve Zebur okurlar. Genellikle Irak’ta yaşadıkları da ifade edilmiştir.

Bazı İslam alimleri ise, Sabiîleri iki gruba ayırır ve bunlardan bir kısmının Irak’ta, diğer bir kısmının ise Harran’da yaşadığını belirtirler. Harran’dakiler putperest olarak görülürken, Irak’takilerin inancının farklı olduğundan bahsetmişlerdir.

Görüldüğü üzere birbirinin aksi yönünde tanımlamalar mevcuttur. Bu görüşlerin ortak noktası bir kısım İslam alimleri onları putperest veya yıldızlara tapanlar olarak tanımlarken diğer bir kısmı ise Yahudilik ve Hıristiyanlığa benzetmişlerdir. Bu farklı tanımlamaların özellikle de zıtlıkların arka planındaki sebebin ne olduğu ise gelecek yazıda ele alınacaktır.

02/10/2018

Kocaeli’de düzenlenecek Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’ndayız
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse, Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’na tebliğleriyle katılacaklar. Ensar Vakfı,...
Dr. Feyza Betül Köse’nin Hz. Peygamber’in Aile Bireylerinin Cenaze Merasimleri adlı makalesi sitemize eklenmiştir.
Dr. Feyza Betül Köse’nin 2018 yılı Ekim ayında Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan Hz. Peygamber’in Aile Bireylerinin Cenaze Merasimleri başlıklı...
Prof. Dr. Adem Apak ile kariyeri, çalışmaları, “Kabile” kitabı ve Siyer Araştırmaları’na dair bir röportaj gerçekleştirdik.
S.A.Ö.T.: Sizi kitaplarınızın ilk sayfalarında yer alan biyografi bölümlerinden tanıyoruz,  fakat “Adem Apak kimdir?” bunu bir de kendisinden duymak isteriz....
Prof. Dr. Adnan Demircan ile Bedevi kitabı ve ülkemizdeki Siyer çalışmalarına dair bir ropörtaj gerçekleştirdik.
S.A.Ö.T: Prof. Dr. Adnan Demircan’ı kendi dilinde tanımak istiyoruz. Okurlarımız için kendinizi tanıtabilir misiniz? Prof. Dr. Demircan: Mardin’in Ömerli ilçesinde...
Prof. Dr. Şaban Öz-Mevzu Haber/Hadis Literatüründe Hz. Ebu Bekr tebliği görüntü kaydı Youtube kanalımız ve video galeriye eklenmiştir
Prof. Dr. Şaban Öz tarafından  2 Kasım 2018 tarihinde Hz. Ebu Bekir Sempozyumu’nda sunulan tebliğin video kaydı için tıklayınız.
Hz. Ebu Bekir Sempozyumu’ndaydık
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesinin 2-3 Kasım tarihlerinde düzenlemiş olduğu Hz....
KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu açıldı
Siyer Araştırmalarının önemli bir etabı daha faaliyete geçti. KSÜ bünyesinde faaliyet gösterecek olan KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu, 25/10/2018 tarihli...
İslam ve Model İnsan Sempozyumu’nda Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse tarafından sunulan tebliğler sitemizde
KSÜ İlahiyat Fakültesi tarafından 26-27 Nisan 2018 tarihlerinde Kahramanmaraş’ta düzenlenen Uluslararası İslam ve Model İnsan Sempozyumu’nda yer alan çalışmalarımız sitemize...
siyerarastirmalari.com 1 yaşında
Geçtiğimiz yıl 23 Ekim’de Prof. Dr. Adem Apak, Prof. Dr. Adnan Demircan ve Prof. Dr. Şaban Öz’ün katılımlarıyla gerçekleşen mütevazi...
Cumhuriyet Ünv. İlahiyat Fakültesi, Hz. Ebu Bekir Sempozyumu düzenliyor.
Geçtiğimiz yıl Uluslararası Hz. Ömer Sempozyumu’nu düzenleyen Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bu yıl da Hz. Ebu Bekr Sempozyumu’nda alanın uzman...
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse’nin yeni çalışmaları sitemize eklenmiştir
Prof. Dr. Şaban Öz tarafından kaleme alınan İlk Dönem Siyer Merviyatında Hz. Ömer Profilleri ve  Dr. Feyza Betül Köse’ye ait...
Siyer Okumaları, Prof. Dr. Şaban Öz’ün katılımıyla gerçekleştirildi
KSÜ Siyer Okumalarının bu haftaki makalesi FETÖ’nün Peygamber Tasavvuru ve Siyer İstismarı, yazarı Prof. Dr. Şaban Öz tarafından değerlendirildi. KSÜ...
Prof. Dr. Şaban Öz, Siyer Okumalarında
KSÜ Siyer Okumaları bu hafta Prof. Dr. Şaban Öz’ü misafir ediyor. Prof. Dr. Öz, geçtiğimiz aylarda yayımlanan FETÖ’nün Peygamber Tasavvuru...
İlahiyat Buluşmaları, kapanışı Prof. Dr. Hayri Kırbaşoğlu ile yaptı
Prof. Dr. Hayri Kırbaşoğlu, bu yılki İlahiyat Buluşmalarının son konuğu oldu. İlahiyat Fakültesi Konferans Salonu’nda düzenlenen söyleşinin moderatörlüğünü ise Prof....
“Hz. Peygamber’i Anlamak” panelini gerçekleştirdik
Prof. Dr. Adem Apak ve Prof. Dr. Adnan Demircan, İlahiyat Buluşmalarının dördüncü programının konuşmacıları oldular. Prof. Dr. Zekeriya Pak’ın moderatörlüğünde...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ