UA-113875625-1

Siyer ve Nümismatik

Siyer ve Nümismatik

     Yazıyı kullanan uygarlıkları konu edinen tarihsel arkeolojiden önceki yazılarımızda bahsetmiş, tarihsel arkeolojinin tarih usûlü bağlamında Siyer’i doğrudan ilgilendirdiğini, hatta tarihle neredeyse eş anlamlı olduğunu ancak henüz fakültelerimizde bu alanla ilgili yeterli çalışmaların yapılmadığını söylemiştik. Hatırlatmak bâbında tekrar etmemiz gerekirse, tarihsel arkeoloji sadece yazı ve yazılı materyal üzerinde durmamaktadır. En temel anlamda tarihsel arkeoloji, arkeolojik kalıntılarla anlatılara ya da belgelere dayanan verilerin birleştirilmesini önermektedir. Zira tarihsel arkeoloji, toprak üzerindeki verileri de göz ardı etmemekte aksine toprak altı ile üzerini, birbirlerinin tamamlayıcı unsurları olarak değerlendirmektedir.

       Tam da bu aşamada Siyer bilgilerine mutlak sûrette eklenmesi gereken diğer bir husus daha dâhil olmaktadır: Nümismatik.

       Nümismatik, en yalın haliyle eski paraları inceleyen ve bu materyalden yola çıkarak dönem hakkında malumat veren bir disiplindir. Konuyla ilgili olarak A. Zeki Velidi Togan şunları aktarmaktadır:

       ‘Meskûkât (Nümismatik) önceleri sadece hükümdar lakaplarını, hükümet, sene ve mahallerini öğrenmek için bir kaynak sayılırdı. Şimdi ise daha ziyade üzerindeki resimler ve yazılar ile hâkim unsurun sanatını, güzel sanat zevkini, keza darp mahalli olan ülkenin iktisadî hayatını, malî vaziyetini öğrenmek için sağlam kaynaklar olduğu anlaşılmıştır.

       Kuşkusuz geçmişten günümüze gelen teliflerin önemi büyüktür. Ancak bu teliflerin bir kısmında yer alan haberlerin tuhaf karşılanması da söz konusudur. Elbette eseri vücûda getiren müellifin bu duruma katkısı vardır ancak tek etken unsur bu değildir. Zira rivâyet zincirinde yer alan ve müellifin o an için tetkik edemeyeceği veya buna imkânının olamayacağını râvîlerin katkılarını da göz önünde bulundurmak gerekir.

       Nümismatik ise belki de yukarıda ifade etmeye çalıştığımız hususları en aza indirebilecek olan bir disiplin olarak öne çıkarılabilir. Siyer, sikkelerin kullanımda olduğu bir sahadır. Ticaretle uğraşan bir topluluğun ve dolayısıyla Resûlullah’ın (as) sikkelerden uzak kalması pek akla yatkın değildir. Şu halde, Resûlullah’ın (as) yaşadığı dönemden başlayarak sikkelerin ortaya çıkarılması, Siyer’e katkı sağlamayacak mıdır?

      Telif edilen eserlerde olduğu gibi nümismatikte de benzer sorunların olduğu muhakkaktır. Yeterli sikkenin bulunamamış olması, hâli hazırda var olan sikkelerin değerlendirilmesinin önünde bir engel teşkil etmemektedir. Kaldı ki, Abdulmelik b. Mervân dönemine kadar (685-705) Müslümanların yeni sikke basamadıkları, Rum ve İranlılara ait sikkeleri kullandıkları bilinmektedir. Konu hakkında birkaç ciddi çalışma olmakla beraber, konuya fazla ilgili gösterildiğini söylemek de zordur.

       ‘Sikkelerde ilahlar, mukaddes hayvanlar, armalar resmedilir. Sikkeler gümüş ve altın para ayarlarının nasıl değiştiğini, memleketin malî durumunda geçirilen parlak devirleri yahut buhran devirlerini gösterir. Sonra bu paralar o zaman ki metroloji, ölçü hususlarını öğrenmek için kaynak teşkil etmektedir.

       Söz konusu alıntı çerçevesinde dahi düşünecek olursak sikkelerin Resûlullah’ın (as) yaşadığı dönemle ilgili bilgi sunamayacağını söylememiz mümkün değildir.

       Tarih ilmi, birbiri içine geçmiş disiplinlerden müteşekkildir. Arkeolojide olduğu gibi Nümismatik de bu yapının içinde önemli bir başlıktır. İhtiva ettiği kapsam farklı yorumlamalara açıktır ama bazı teliflerde rastlanılan çarpıtmayı, değiştirmeyi, dönüştürmeyi içermez. Bu anlamda bir sonraki yazımızda da sikkelerin tarihe nasıl ışık tuttuğunu birkaç örnekle izah etmeye çalışacağız.

28/06/2018

 

Popüler Siyer Yazıcılığının ilk örneği Siyer Yıllığı I okurlarıyla buluşuyor
Ülkemiz Siyer yayınlarına ilk kez popüler tarzda kaleme alınmış bir Siyer kitabı eklendi. Yazar kadrosunun tamamı akademisyenlerden oluşan Siyer Yıllığı,...
Hicret, Endülüs Siyer Kitaplığından çıktı
Doç. Dr. Cahit Külekçi’nin kaleme aldığı Hicret, okuyucusuyla buluştu. Mekke’den Medine’ye hicreti tüm yönleriyle ele alan çalışma Siyer Kitaplığının on sekizinci...
Siyer Tasarımı üçüncü baskısıyla raflarda
Prof. Dr. Şaban Öz’ün, geçmişten günümüze Hz. Peygamber’i anlam çabasını ele aldığı çalışması Siyer Tasarımı yepyeni bir dizgi ve kapak tasarımıyla...
Bayramımız mübarek olsun
  Siyer Araştırmaları Topluluğu olarak Kurban Bayramımızı kutluyor, İslam alemi için hayırlara vesile olmasını temenni ediyoruz. Facebook Twitter WhatsApp Google+
ABD’nin ülkemize yönelik saldırısını kınıyoruz
15 Temmuz darbe kalkışmasının bir numaralı sanığı FETÖ elebaşısı başta olmak üzere ülkemizin yakalama ve tutuklama kararı çıkardığı suçluları iade...
Siyer İnşa Projesinin ilk kitabı tamamlandı
Siyer Araştırmaları Topluluğunun önemli projelerinden olan ilk Siyer kaynaklarının inşa edilmesine yönelik ilk adım, Asım b. Ömer b. Katade’nin Risalesi’nin...
III. Siyer Tez Değerlendirme Toplantısı başvuru süreci başlıyor
Siyer Tez Değerlendirme Toplantılarının üçüncüsü   bu yıl Kahramanmaraş’ta düzenlenecek.  İlk iki toplantıda sadece Siyer ve İslam Tarihi disiplinlerinden başvuru alınırken...
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse’nin yeni makaleleri sitemize eklenmiştir.
Prof. Dr. Şaban Öz’ün  FETÖ’nün Peygamber Tasavvuru ve Siyer İstismarı; Dr. Öğr. Üyesi Feyza Betül Köse’nin İlk Medine Şehir Tarihçisi...
Siyer Araştırmaları Dergisinin 4. sayısı yayımlandı
  Siyer alanında akademik ve hakemli bir dergi olarak yayın hayatını sürdüren Siyer Araştırmaları Dergisinin dördüncü sayısı çıktı.  Ocak-Haziran ve...
Doç. Dr. Cafer Acar’ı tebrik ediyoruz.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İslami İlimler Fakültesinde görev yapmakta olan ve Siyer ve İslam Tarihi alanlarında çalışmalarını sürdüren Yard. Doç....
Doç. Dr. Mahmut Kelpetin’i tebrik ediyoruz.
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde görev yapmakta olan ve Siyer ve İslam Tarihi alanlarında çalışmalarını sürdüren Yard. Doç. Dr. Mahmut Kelpetin...
Büyük İslâm âlimi Fuat Sezgin vefat etti
Çağdaş büyük İslâm âlimi Prof. Dr. Fuat Sezgin, bu sabah vefat etti. Sezgin Hoca, gerçekleştirdiği eşsiz çalışmalarla alanı olan İslâm Bilim...
Prof. Dr. Şaban Öz’ü tebrik ediyoruz
Siyer Araştırmaları Topluluğunun kurucusu, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Şaban Öz Hocamız, 28/06/2018 tarihi itibariyle aynı fakültenin...
İki yıl süren İlahiyat Öğrencilerinin Hz. Peygamber Algısı Araştırması sonuçlandı
İlahiyat fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğencilerin zihinlerindeki Hz. Peygamber algısı, Resulullah’ın günümüz İlahiyat gençliği tarafından nasıl anlaşıldığı, çevrenin öğrencilerin zihin...
Lanetliyoruz
Kudüs’ün özgür Filistin Devletinin siyonistler tarafından işgal edilmiş başkenti olduğunu ve bir gün mutlaka hak ettiği özgürlüğe kavuşacağına olan inancımızı...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ