UA-113875625-1

Hz. Âdem ile İblis Kıssasına Nüzûl Ortamından Bakış (II)

Hz. Âdem ile İblis Kıssasına Nüzûl Ortamından Bakış (II)

     Kur’ân, anlaşılması sürecinde çoğunlukla lafız eksenli bir okumaya tabi tutulmuştur. Tefsir müellefatına yüzeysel olarak göz atıldığında dahi rahatlıkla böylesi okumaları görmek mümkündür. Buna mukabil, onu, makasıd odaklı okumalara tabi tutanlar da olagelmiştir. Fakat “Kur’ân’ı makasıd odaklı okuyorum” derken onun asla söylemediği şeyleri söyleten kimseler de tarihte varlık sahnesinde boy göstermiştir ki bâtınîler bunların başında gelmiştir. Bâtınîlerin kötü şöhretleri ise Kur’ân’ın makasıd odaklı okumalara tabi tutulmasının önüne geçmiş ve Kur’ân’ı lafız odaklı okumaya tabi tutan kesim hâkimiyetini muhafaza etmiştir.

       Tüm bunlarla beraber kaynağım, Kur’ân’ı makasıd odaklı okumaya tabi tutmuş ve öncelikle Kur’ân’da geçen bütün el-İnsan ifadelerinin kafire olduğu kadar mümine de hitap ettiğini belirtmiştir. Ona göre Kur’ân-ı Kerîm, insandan bahsederken aslında mümin ya da kâfir ayrımı yapmaz. İnsan acelecidir, cimridir vs. dediğinde bunlar, her bir insanın doğasındaki özelliği ifade etmektedir. Bu nedenle insandan bahseden her bir ayet mümini de mümin olmayanı da içine alır. Bu ise Kur’ân’ın, öncelikle mümin muhatabına, “Sende şu türden kötü huylar var, onları mümkün mertebe tasfiye etmeye çalış” şeklinde dolaylı bir emri anlamına gelmektedir.

       Kur’ân’ın dolaylı bir dil kullanması, bir şeyi söylerken aslında başka bir şeyi anlatması tevhide yönelik davette takip ettiği önemli bir esastır. Onun böylesi bir dil kullanmasındaki maksatlarından biri muhatabını rencide etmemektir. Bu gerekçe ile bazı durumlarda muhataba doğrudan hitap yerine tarihte vuku bulmuş bazı örneklemeler gösterilir. İblis de bu örneklerin başında gelmektedir.

       Mekkî sûrelerde yoğun olarak işlenen İblis teması, vahyin nazil olduğu ortama hem bir cevaptır hem de psikolojik bir tahlildir. Şöyle ki mezkûr temanın öncelikli muhatabı Mekkeli elitedir. İblis hilafete ve dolayısıyla riyasete kendisini layık gördüğü için “Âdem’e secde edin” emrine karşı çıkmıştır. O, buna, kendisi dururken Hz. Âdem’in hilafete layık olmayışını gerekçe göstermiştir. Ona göre kendisi ateşten yaratıldığı için, özü toprak olan Hz. Âdem’den üstündür. Kaynağım, burada kişinin fıtraten, kendisine üst olana itaat etmekte sıkıntı duymazken, kendisi ile aynı seviyede ya da daha alt durumda olana itaat etmekte zorluk çekeceğini söyler. Bu durumda Kur’ân, İblisin söz konusu gerekçesini tahkiye ederken aslında Mekkeli elitenin Hz. Peygamber’e niçin itaat etmediklerini de belirtmiş olmaktadır. Onlara göre Hz. Peygamber, hem yetim ve öksüz hem de fakir ve ebterdir. Kendileri ise zengin ve erkek evlat sahipleridir. Bu durumda birisi peygamber olacaksa bu kişi peygamber olmaya layık yani dünyevi açıdan üstün bir kimse olmalıdır.

       Görüldüğü üzere Kur’ân, İblis temasını bir maksada binaen işlemiş ve psikolojik gerekçelerin her zaman için haklı-tutarlı olmadığını belirtmiş olmaktadır. Bu arada kaynağım “Cennetten kovulduktan sonra İblisin nereye düştü”ğüne yönelik birtakım rivayetlere karşı şöyle der: “Mel’ûn, kendisine “Defol!” dendiğinde o nereye defolacağını biliyordu. Onun nereye defolduğu da bizi ilgilendirmemektedir.”

23/05/2018

Popüler Siyer Yazıcılığının ilk örneği Siyer Yıllığı I okurlarıyla buluşuyor
Ülkemiz Siyer yayınlarına ilk kez popüler tarzda kaleme alınmış bir Siyer kitabı eklendi. Yazar kadrosunun tamamı akademisyenlerden oluşan Siyer Yıllığı,...
Hicret, Endülüs Siyer Kitaplığından çıktı
Doç. Dr. Cahit Külekçi’nin kaleme aldığı Hicret, okuyucusuyla buluştu. Mekke’den Medine’ye hicreti tüm yönleriyle ele alan çalışma Siyer Kitaplığının on sekizinci...
Siyer Tasarımı üçüncü baskısıyla raflarda
Prof. Dr. Şaban Öz’ün, geçmişten günümüze Hz. Peygamber’i anlam çabasını ele aldığı çalışması Siyer Tasarımı yepyeni bir dizgi ve kapak tasarımıyla...
Bayramımız mübarek olsun
  Siyer Araştırmaları Topluluğu olarak Kurban Bayramımızı kutluyor, İslam alemi için hayırlara vesile olmasını temenni ediyoruz. Facebook Twitter WhatsApp Google+
ABD’nin ülkemize yönelik saldırısını kınıyoruz
15 Temmuz darbe kalkışmasının bir numaralı sanığı FETÖ elebaşısı başta olmak üzere ülkemizin yakalama ve tutuklama kararı çıkardığı suçluları iade...
Siyer İnşa Projesinin ilk kitabı tamamlandı
Siyer Araştırmaları Topluluğunun önemli projelerinden olan ilk Siyer kaynaklarının inşa edilmesine yönelik ilk adım, Asım b. Ömer b. Katade’nin Risalesi’nin...
III. Siyer Tez Değerlendirme Toplantısı başvuru süreci başlıyor
Siyer Tez Değerlendirme Toplantılarının üçüncüsü   bu yıl Kahramanmaraş’ta düzenlenecek.  İlk iki toplantıda sadece Siyer ve İslam Tarihi disiplinlerinden başvuru alınırken...
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse’nin yeni makaleleri sitemize eklenmiştir.
Prof. Dr. Şaban Öz’ün  FETÖ’nün Peygamber Tasavvuru ve Siyer İstismarı; Dr. Öğr. Üyesi Feyza Betül Köse’nin İlk Medine Şehir Tarihçisi...
Siyer Araştırmaları Dergisinin 4. sayısı yayımlandı
  Siyer alanında akademik ve hakemli bir dergi olarak yayın hayatını sürdüren Siyer Araştırmaları Dergisinin dördüncü sayısı çıktı.  Ocak-Haziran ve...
Doç. Dr. Cafer Acar’ı tebrik ediyoruz.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İslami İlimler Fakültesinde görev yapmakta olan ve Siyer ve İslam Tarihi alanlarında çalışmalarını sürdüren Yard. Doç....
Doç. Dr. Mahmut Kelpetin’i tebrik ediyoruz.
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde görev yapmakta olan ve Siyer ve İslam Tarihi alanlarında çalışmalarını sürdüren Yard. Doç. Dr. Mahmut Kelpetin...
Büyük İslâm âlimi Fuat Sezgin vefat etti
Çağdaş büyük İslâm âlimi Prof. Dr. Fuat Sezgin, bu sabah vefat etti. Sezgin Hoca, gerçekleştirdiği eşsiz çalışmalarla alanı olan İslâm Bilim...
Prof. Dr. Şaban Öz’ü tebrik ediyoruz
Siyer Araştırmaları Topluluğunun kurucusu, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Şaban Öz Hocamız, 28/06/2018 tarihi itibariyle aynı fakültenin...
İki yıl süren İlahiyat Öğrencilerinin Hz. Peygamber Algısı Araştırması sonuçlandı
İlahiyat fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğencilerin zihinlerindeki Hz. Peygamber algısı, Resulullah’ın günümüz İlahiyat gençliği tarafından nasıl anlaşıldığı, çevrenin öğrencilerin zihin...
Lanetliyoruz
Kudüs’ün özgür Filistin Devletinin siyonistler tarafından işgal edilmiş başkenti olduğunu ve bir gün mutlaka hak ettiği özgürlüğe kavuşacağına olan inancımızı...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ