UA-113875625-1

Hz. Âdem ile İblis Kıssasına Nüzûl Ortamından Bakış (II)

Hz. Âdem ile İblis Kıssasına Nüzûl Ortamından Bakış (II)

     Kur’ân, anlaşılması sürecinde çoğunlukla lafız eksenli bir okumaya tabi tutulmuştur. Tefsir müellefatına yüzeysel olarak göz atıldığında dahi rahatlıkla böylesi okumaları görmek mümkündür. Buna mukabil, onu, makasıd odaklı okumalara tabi tutanlar da olagelmiştir. Fakat “Kur’ân’ı makasıd odaklı okuyorum” derken onun asla söylemediği şeyleri söyleten kimseler de tarihte varlık sahnesinde boy göstermiştir ki bâtınîler bunların başında gelmiştir. Bâtınîlerin kötü şöhretleri ise Kur’ân’ın makasıd odaklı okumalara tabi tutulmasının önüne geçmiş ve Kur’ân’ı lafız odaklı okumaya tabi tutan kesim hâkimiyetini muhafaza etmiştir.

       Tüm bunlarla beraber kaynağım, Kur’ân’ı makasıd odaklı okumaya tabi tutmuş ve öncelikle Kur’ân’da geçen bütün el-İnsan ifadelerinin kafire olduğu kadar mümine de hitap ettiğini belirtmiştir. Ona göre Kur’ân-ı Kerîm, insandan bahsederken aslında mümin ya da kâfir ayrımı yapmaz. İnsan acelecidir, cimridir vs. dediğinde bunlar, her bir insanın doğasındaki özelliği ifade etmektedir. Bu nedenle insandan bahseden her bir ayet mümini de mümin olmayanı da içine alır. Bu ise Kur’ân’ın, öncelikle mümin muhatabına, “Sende şu türden kötü huylar var, onları mümkün mertebe tasfiye etmeye çalış” şeklinde dolaylı bir emri anlamına gelmektedir.

       Kur’ân’ın dolaylı bir dil kullanması, bir şeyi söylerken aslında başka bir şeyi anlatması tevhide yönelik davette takip ettiği önemli bir esastır. Onun böylesi bir dil kullanmasındaki maksatlarından biri muhatabını rencide etmemektir. Bu gerekçe ile bazı durumlarda muhataba doğrudan hitap yerine tarihte vuku bulmuş bazı örneklemeler gösterilir. İblis de bu örneklerin başında gelmektedir.

       Mekkî sûrelerde yoğun olarak işlenen İblis teması, vahyin nazil olduğu ortama hem bir cevaptır hem de psikolojik bir tahlildir. Şöyle ki mezkûr temanın öncelikli muhatabı Mekkeli elitedir. İblis hilafete ve dolayısıyla riyasete kendisini layık gördüğü için “Âdem’e secde edin” emrine karşı çıkmıştır. O, buna, kendisi dururken Hz. Âdem’in hilafete layık olmayışını gerekçe göstermiştir. Ona göre kendisi ateşten yaratıldığı için, özü toprak olan Hz. Âdem’den üstündür. Kaynağım, burada kişinin fıtraten, kendisine üst olana itaat etmekte sıkıntı duymazken, kendisi ile aynı seviyede ya da daha alt durumda olana itaat etmekte zorluk çekeceğini söyler. Bu durumda Kur’ân, İblisin söz konusu gerekçesini tahkiye ederken aslında Mekkeli elitenin Hz. Peygamber’e niçin itaat etmediklerini de belirtmiş olmaktadır. Onlara göre Hz. Peygamber, hem yetim ve öksüz hem de fakir ve ebterdir. Kendileri ise zengin ve erkek evlat sahipleridir. Bu durumda birisi peygamber olacaksa bu kişi peygamber olmaya layık yani dünyevi açıdan üstün bir kimse olmalıdır.

       Görüldüğü üzere Kur’ân, İblis temasını bir maksada binaen işlemiş ve psikolojik gerekçelerin her zaman için haklı-tutarlı olmadığını belirtmiş olmaktadır. Bu arada kaynağım “Cennetten kovulduktan sonra İblisin nereye düştü”ğüne yönelik birtakım rivayetlere karşı şöyle der: “Mel’ûn, kendisine “Defol!” dendiğinde o nereye defolacağını biliyordu. Onun nereye defolduğu da bizi ilgilendirmemektedir.”

23/05/2018

İki yıl süren İlahiyat Öğrencilerinin Hz. Peygamber Algısı Araştırması sonuçlandı
İlahiyat fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğencilerin zihinlerindeki Hz. Peygamber algısı, Resulullah’ın günümüz İlahiyat gençliği tarafından nasıl anlaşıldığı, çevrenin öğrencilerin zihin...
Lanetliyoruz
Kudüs’ün özgür Filistin Devletinin siyonistler tarafından işgal edilmiş başkenti olduğunu ve bir gün mutlaka hak ettiği özgürlüğe kavuşacağına olan inancımızı...
İslam Tarihi Kazakçaya çevrildi
Doç. Dr. Şaban Öz’ün, ilk olarak 2010 yılında yayımlanan, 2013 ve 2017 yıllarında diğer baskılarını yapan çalışması İslam Tarihi Kazakçaya...
Siyer akademisyenleri, KSÜ Siyer Okumaları grubu öğrencileri ile bir söyleşi gerçekleştirdi.
  KSÜ İlahiyat Fakültesi Siyer Okumaları programlarına devam eden öğrenciler, ülkemizin çeşitli üniversitelerinde görev yapmakta olan Siyer Akademisyenleri ile buluştu....
Dr. Öğr. Üyesi Feyza Betül Köse ile “Cariye” ropörtajı
  Dr. Öğretim Üyesi Feyza Betül Köse, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Siyer-i Nebi ve İslam Tarihi Ana Bilim...
İslam ve Model İnsan Sempozyumu’ndayız
26-27 Nisan 2018’de KSÜ İlahiyat Fakültesi ve Kahhramanmaraş Büyükşehir Belediyesi’nin ortaklaşa düzenlediği İslam ve Model İnsan Sempozyumu’na, sosyal bilimlerin farklı alanlarında...
Cariye ve Bedevi Endülüs/Siyer Kitaplığından yayımlandı
       Endülüs Yayınları bünyesinde yayın hayatına devam eden Siyer Kitaplığı, iki yeni kitabını okurları ile buluşturdu. Siyer Kitaplığının...
Olgu ile Algı Arasında Tarih Paneli videosu sitemiz ve Youtube kanalımızda
10 Nisan 2018 tarihinde İzmir Dokuz Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde düzenlenen ve Prof. Dr. Adem Apak, Prof. Dr. Adnan Demircan ve...
Olgu ile Algı Arasında Tarih Paneli bu kez İzmir’deydi
10 Nisan tarihinde İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde Olgu ile Algı Arasında Tarih başlıklı panel düzenlendi. Prof. Dr. Adem...
Doç. Dr. Şaban Öz ve Yrd. Doç. Dr. Feyza Betül Köse yazılarıyla Derin Tarih Nisan sayısında
Genel yayın yönetmenliğini Mustafa Armağan’ın yürüttüğü Derin Tarih dergisinin Nisan sayısı İslam ve kadın konularına ayrıldı. Derginin İslam’ın Altın Çağında...
10 Nisan’da İzmir Dokuz Eylül İlahiyat Fakültesindeyiz
Doç. Dr. Şaban Öz; Prof. Dr. Adem Apak, Prof. Dr. Adnan Demircan ile birlikte İzmir Dokuz Eylül İlahiyat Fakültesi Öğrenci...
Doç. Dr. Şaban Öz, Serbest Kürsü’de gençlerle buluştu
Türk Ocakları Kahramanmaraş Şubesi’nin düzenlediği Serbest Kürsü programı, bugün Fazıl Tiyekli Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Doç. Dr. Şaban Öz’ün konuşmacı olarak...
Doç. Dr. Şaban Öz, Türk Ocağı’nın konuğu
Doç. Dr. Şaban Öz, Türk Ocağı Kahramanmaraş Şubesi’nin düzenlediği Eğitim Seminerlerinin konuğu olacak. 31 Mart 2018 Cumartesi günü gerçekleştirilecek program...
Siyer ve İslam Tarihi’nin önemli isimleri Daru’l-Fünun İlahiyat Öğrenci Topluluğunun panelinde buluştu
İstanbul Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Daru’l-Fünun İlahiyat Öğrenci Topluluğu tarafından Olgu ile Algı Arasında Tarih Paneli düzenlendi. 26/03/2018 tarihinde İstanbul...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ