UA-113875625-1

Hz. Âdem ile İblis Kıssasına Nüzûl Ortamından Bakış (II)

Hz. Âdem ile İblis Kıssasına Nüzûl Ortamından Bakış (II)

     Kur’ân, anlaşılması sürecinde çoğunlukla lafız eksenli bir okumaya tabi tutulmuştur. Tefsir müellefatına yüzeysel olarak göz atıldığında dahi rahatlıkla böylesi okumaları görmek mümkündür. Buna mukabil, onu, makasıd odaklı okumalara tabi tutanlar da olagelmiştir. Fakat “Kur’ân’ı makasıd odaklı okuyorum” derken onun asla söylemediği şeyleri söyleten kimseler de tarihte varlık sahnesinde boy göstermiştir ki bâtınîler bunların başında gelmiştir. Bâtınîlerin kötü şöhretleri ise Kur’ân’ın makasıd odaklı okumalara tabi tutulmasının önüne geçmiş ve Kur’ân’ı lafız odaklı okumaya tabi tutan kesim hâkimiyetini muhafaza etmiştir.

       Tüm bunlarla beraber kaynağım, Kur’ân’ı makasıd odaklı okumaya tabi tutmuş ve öncelikle Kur’ân’da geçen bütün el-İnsan ifadelerinin kafire olduğu kadar mümine de hitap ettiğini belirtmiştir. Ona göre Kur’ân-ı Kerîm, insandan bahsederken aslında mümin ya da kâfir ayrımı yapmaz. İnsan acelecidir, cimridir vs. dediğinde bunlar, her bir insanın doğasındaki özelliği ifade etmektedir. Bu nedenle insandan bahseden her bir ayet mümini de mümin olmayanı da içine alır. Bu ise Kur’ân’ın, öncelikle mümin muhatabına, “Sende şu türden kötü huylar var, onları mümkün mertebe tasfiye etmeye çalış” şeklinde dolaylı bir emri anlamına gelmektedir.

       Kur’ân’ın dolaylı bir dil kullanması, bir şeyi söylerken aslında başka bir şeyi anlatması tevhide yönelik davette takip ettiği önemli bir esastır. Onun böylesi bir dil kullanmasındaki maksatlarından biri muhatabını rencide etmemektir. Bu gerekçe ile bazı durumlarda muhataba doğrudan hitap yerine tarihte vuku bulmuş bazı örneklemeler gösterilir. İblis de bu örneklerin başında gelmektedir.

       Mekkî sûrelerde yoğun olarak işlenen İblis teması, vahyin nazil olduğu ortama hem bir cevaptır hem de psikolojik bir tahlildir. Şöyle ki mezkûr temanın öncelikli muhatabı Mekkeli elitedir. İblis hilafete ve dolayısıyla riyasete kendisini layık gördüğü için “Âdem’e secde edin” emrine karşı çıkmıştır. O, buna, kendisi dururken Hz. Âdem’in hilafete layık olmayışını gerekçe göstermiştir. Ona göre kendisi ateşten yaratıldığı için, özü toprak olan Hz. Âdem’den üstündür. Kaynağım, burada kişinin fıtraten, kendisine üst olana itaat etmekte sıkıntı duymazken, kendisi ile aynı seviyede ya da daha alt durumda olana itaat etmekte zorluk çekeceğini söyler. Bu durumda Kur’ân, İblisin söz konusu gerekçesini tahkiye ederken aslında Mekkeli elitenin Hz. Peygamber’e niçin itaat etmediklerini de belirtmiş olmaktadır. Onlara göre Hz. Peygamber, hem yetim ve öksüz hem de fakir ve ebterdir. Kendileri ise zengin ve erkek evlat sahipleridir. Bu durumda birisi peygamber olacaksa bu kişi peygamber olmaya layık yani dünyevi açıdan üstün bir kimse olmalıdır.

       Görüldüğü üzere Kur’ân, İblis temasını bir maksada binaen işlemiş ve psikolojik gerekçelerin her zaman için haklı-tutarlı olmadığını belirtmiş olmaktadır. Bu arada kaynağım “Cennetten kovulduktan sonra İblisin nereye düştü”ğüne yönelik birtakım rivayetlere karşı şöyle der: “Mel’ûn, kendisine “Defol!” dendiğinde o nereye defolacağını biliyordu. Onun nereye defolduğu da bizi ilgilendirmemektedir.”

23/05/2018

İslâmî İlimlerde Siyer Paneli’yle, Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğunun açılışını gerçekleştirdik
KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu, açılışını yedi Anabilim Dalı Başkanının katılımıyla düzenlediği İslâmî İlimlerde Siyer Paneliyle yaptı. Cahit Zarifoğlu Konferans Salonu’ndaki...
Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğumuzun açılışını İslâmî İlimlerde Siyer Paneli ile yapıyoruz
  Siyer Araştırmaları Topluluğunun önemli bir faaliyet alanı olan Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu geçtiğimiz günlerde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesinde...
Türkiye’de bir ilk: Siyer-i Nebi Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SAMER) açıldı
Siyer Araştırmaları Topluluğunun en önemli projesi hayata geçti. Siyer’e dair araştırmalarının yürütüleceği, kısa adı (SAMER) olan Siyer-i Nebi Araştırmaları Uygulama ve...
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’na katıldılar
Kocaeli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Kocaeli Müftülüğü, İzmit Belediyesi ve Ensar Vakfı tarafından 16-17 Kasım’da Kocaeli’de düzenlenen Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber...
Kocaeli’de düzenlenecek Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’ndayız
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse, Tüm Yönleriyle Hz. Peygamber ve Ahlakı Sempozyumu’na tebliğleriyle katılacaklar. Ensar Vakfı,...
Dr. Feyza Betül Köse’nin Hz. Peygamber’in Aile Bireylerinin Cenaze Merasimleri adlı makalesi sitemize eklenmiştir.
Dr. Feyza Betül Köse’nin 2018 yılı Ekim ayında Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan Hz. Peygamber’in Aile Bireylerinin Cenaze Merasimleri başlıklı...
Prof. Dr. Adem Apak ile kariyeri, çalışmaları, “Kabile” kitabı ve Siyer Araştırmaları’na dair bir röportaj gerçekleştirdik.
S.A.Ö.T.: Sizi kitaplarınızın ilk sayfalarında yer alan biyografi bölümlerinden tanıyoruz,  fakat “Adem Apak kimdir?” bunu bir de kendisinden duymak isteriz....
Prof. Dr. Adnan Demircan ile Bedevi kitabı ve ülkemizdeki Siyer çalışmalarına dair bir ropörtaj gerçekleştirdik.
S.A.Ö.T: Prof. Dr. Adnan Demircan’ı kendi dilinde tanımak istiyoruz. Okurlarımız için kendinizi tanıtabilir misiniz? Prof. Dr. Demircan: Mardin’in Ömerli ilçesinde...
Prof. Dr. Şaban Öz-Mevzu Haber/Hadis Literatüründe Hz. Ebu Bekr tebliği görüntü kaydı Youtube kanalımız ve video galeriye eklenmiştir
Prof. Dr. Şaban Öz tarafından  2 Kasım 2018 tarihinde Hz. Ebu Bekir Sempozyumu’nda sunulan tebliğin video kaydı için tıklayınız. Facebook...
Hz. Ebu Bekir Sempozyumu’ndaydık
Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesinin 2-3 Kasım tarihlerinde düzenlemiş olduğu Hz....
KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu açıldı
Siyer Araştırmalarının önemli bir etabı daha faaliyete geçti. KSÜ bünyesinde faaliyet gösterecek olan KSÜ Siyer Araştırmaları Öğrenci Topluluğu, 25/10/2018 tarihli...
İslam ve Model İnsan Sempozyumu’nda Prof. Dr. Şaban Öz ve Dr. Feyza Betül Köse tarafından sunulan tebliğler sitemizde
KSÜ İlahiyat Fakültesi tarafından 26-27 Nisan 2018 tarihlerinde Kahramanmaraş’ta düzenlenen Uluslararası İslam ve Model İnsan Sempozyumu’nda yer alan çalışmalarımız sitemize...
siyerarastirmalari.com 1 yaşında
Geçtiğimiz yıl 23 Ekim’de Prof. Dr. Adem Apak, Prof. Dr. Adnan Demircan ve Prof. Dr. Şaban Öz’ün katılımlarıyla gerçekleşen mütevazi...
Cumhuriyet Ünv. İlahiyat Fakültesi, Hz. Ebu Bekir Sempozyumu düzenliyor.
Geçtiğimiz yıl Uluslararası Hz. Ömer Sempozyumu’nu düzenleyen Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bu yıl da Hz. Ebu Bekr Sempozyumu’nda alanın uzman...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ